नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) र सुमन सायमी नेतृत्वको राष्ट्रिय मुक्ति पार्टी नेपालका एकता पक्षधर समूहबीचको समायोजनलाई नेपाली राजनीतिमा एक अर्थपूर्ण धु्रवीकरणका रूपमा हेर्न सकिन्छ। यस समायोजनबारे संक्षिप्त राजनीतिक धारणा र विश्लेषण यस प्रकार छ:
१. वैचारिक सम्मिश्रण (Ideological Fusion)
यो समायोजनले परम्परागत साम्यवाद (Communism) र पहिचानवादी आन्दोलनलाई एउटै मञ्चमा ल्याउने प्रयास गरेको छ। सुमन सायमीले नेतृत्व गरेको समूह मुख्यतः काठमाडौं उपत्यकाको सम्पदा संरक्षण, नेवाः पहिचान र स्थानीय अधिकारका मुद्दामा केन्द्रित थियो। कम्युनिष्ट पार्टीसँगको एकताले यी स्थानीय मुद्दालाई राष्ट्रिय राजनीतिको बृहत्तर खाका (Class Struggle + Identity) मा जोड्न खोजेको देखिन्छ।
२. चुनावी अंकगणित र प्रभाव
काठमाडौंको मत: सुमन सायमीले गत निर्वाचनहरूमा काठमाडौं क्षेत्र नं. ८ र स्थानीय तहमा उल्लेख्य “स्वतन्त्र” र “पहिचान पक्षधर” मत प्राप्त गरेका थिए। यो एकताले कम्युनिष्ट पार्टीलाई काठमाडौंको शहरी मतदाता र विशेषगरी नेवाः समुदायमा बलियो पकड बनाउन सहयोग पुग्नेछ।
सडक र सदन: सायमीको समूह सडक आन्दोलनमा सक्रिय थियो। पार्टी समायोजनपछि उनीहरूको ऊर्जालाई संगठनात्मक स्वरूप दिने रणनीति देखिन्छ।
३. वैकल्पिक शक्तिको नयाँ स्वरूप
पुराना स्थापित पार्टीहरू (कांग्रेस, एमाले, माओवादी) बाट असन्तुष्ट र नयाँ वैकल्पिक शक्ति खोजिरहेका मतदाताका लागि यो “बृहत्तर वाम एकता” एउटा विकल्प बन्न सक्छ। यसले “पहिचानसहितको समाजवाद” को नारालाई बल पुर्याउने विश्लेषण गरिन्छ।
४. चुनौतीहरू
सिद्धान्त र व्यवहारको तालमेल: कम्युनिष्ट पार्टीको कडा अनुशासन र सायमी समूहको स्वतन्त्र/आन्दोलनकारी कार्यशैलीबीच कस्तो तालमेल हुन्छ भन्ने मुख्य चुनौती हो।
कार्यकर्ता व्यवस्थापन: दुवै पक्षका कार्यकर्ताहरूलाई पद र भूमिकामा न्यायोचित समायोजन गर्नु नेतृत्वका लागि कठिन परीक्षा हुनेछ।
निष्कर्ष: यो समायोजन केवल दुई समूहको मिलन मात्र नभई, वर्गिय राजनीति र सांस्कृतिक/पहिचानको राजनीतिलाई एकीकृत गर्ने एउटा परीक्षण हो। यदि यो सफल भएमा यसले आगामी निर्वाचनमा काठमाडौं उपत्यकाको राजनीतिक समीकरणमा ठूलो फेरबदल ल्याउन सक्छ।
Be the first to comment